De vruchtbare dagen bepalen

De dagen rond de ovulatie zijn de enige dagen van de menstruatiecyclus waarop een vrouw zwanger kan worden. Het is daarom belangrijk dat een stel dat kinderen wil hebben, weet wanneer dit gebeurt.

Er zijn verschillende natuurlijke gezinsplanningsmethoden die de vruchtbare fase helpen bepalen. Ze helpen op een natuurlijke manier de vruchtbaarheid verhogen.

Meet je basale lichaamstemperatuur

Na de ovulatie geeft het lichaam een hormoon, genaamd progesteron, af. Het zorgt ervoor dat de uterus van voldoende bloed wordt voorzien zodat een mogelijke zwangerschap met succes in stand gehouden kan worden. Een bij-effect van progesteron is dat het de lichaamstemperatuur met 0.6 graden Celsius verhoogt1. De lichaamstemperatuur blijft op dit niveau tot het begin van de menstruatie, waarna deze weer daalt. Vrouwen kunnen deze informatie gebruiken om het moment van ovulatie te bepalen.

Je moet de volgende vijf regels opvolgen om, met behulp van je lichaamstemperatuur, je vruchtbare dagen accuraat te bepalen:

  • Meet je temperatuur altijd ’s morgens vroeg, direct nadat je wakker bent geworden en nog steeds op je bed ligt.
  • Meet de temperatuur, indien mogelijk, altijd op dezelfde plek en rondom dezelfde tijd.
  • Meet op z’n minst gedurende drie minuten hetzij rectaal, vaginaal of oraal, en gebruik dezelfde methode gedurende de gehele cyclus.
  • Zorg ervoor dat je minstens zes uur hebt geslapen voordat je je basale temperatuur meet.
  • Begin met je lijst, of grafiek, op de eerste dag van je ongesteldheid. Dat is tevens het begin van je menstruatiecyclus.

Een temperatuurcurve maken

vrouwelijke temperatuurcurve om de ovulatiedag te volgenNa het opnemen van de temperatuur noteer je het resultaat in een lijst of als punt in een grafiek. Maak ook een aantekening van enige onregelmatigheden die zich voordoen: minder slaap, ziekte, stress, medicatie, en alcoholgebruik op de dag voor het opnemen van de temperatuur.

Dit omdat de basale lichaamstemperatuur door vele factoren beïnvloed wordt. Verbindt de afzonderlijke punten in de grafiek met elkaar. Wanneer je een meting hebt overgeslagen, laat je voor die dag een ruimte open.

Aangezien de temperatuurmetingen aan het begin van de cyclus soms sterk variëren, kun je de eerste vier waarden in je analyse negeren.

Bekijk nu de waarden van de lage temperatuur-fase na de vijfde dag. Voor een beter overzicht kun je direct boven de hoogste waarden een horizontale lijn trekken (uitschieters uitgezonderd).
Bekijk daarna of er zich een plotselinge stijging van minstens 0.2 graden voordoet in de lage waarden van de eerste helft van de cyclus. Deze stijging moet zich binnen het tijdsbestek van twee dagen voordoen.

Wanneer de temperatuur op tenminste drie opeenvolgende dagen hoger is dan de waarde in de lage temperatuur-fase kun je ervan uitgaan dat de ovulatie heeft plaatsgevonden tijdens de 48 uur voor de temperatuurstijging.

Na de vruchtbare dagen

De tweede helft van de cyclus duurt meestal van dag 12 tot dag 16. Dit kan je helpen bij het interpreteren van de temperatuurcurve. De stijging in temperatuur zou ongeveer twee weken voor het begin van de volgende menstruatie moeten plaatsvinden.

Verschillende soorten curves

Temperatuurcurves kunnen onderling sterk verschillen en het gebeurt zelden dat er een is die beantwoordt aan de ideale vorm. Bovendien kunnen kleine variaties het interpreteren van de curve bemoeilijken. Daar staat tegenover dat wanneer je je basale temperatuur gedurende een aantal maanden geobserveerd hebt, je ervaring zult hebt opgedaan met het analyseren van de temperatuurcurve. Dit betekent dat je na een paar cyclussen je vruchtbare dagen accuraat kunt voorspellen.

Uit de ervaringen met voorgaande cyclussen kun je ook conclusies trekken voor de volgende maanden. Dit kan de helpen bij het vaststellen van de periode waarin de ovulatie plaatsvindt. Bij heel onregelmatige cyclussen kan dit moeilijk zijn.

Bij het bepalen van de vruchtbare dagen met behulp van een temperatuurcurve kunnen een aantal fenomenen worden waargenomen:

Gedurende de eerste helft van de menstruatiecyclus is één temperatuurwaarde duidelijk hoger dan alle anderen

Dit kan het gevolg zijn van bijvoorbeeld het drinken van alcohol op de voorgaande avond, een verkoudheid, koorts, stress, of het meerdere keren naar het toilet gaan voor het opnemen van de temperatuur. Sterk afwijkende metingen moeten genegeerd worden, omdat ze anders bij het interpreteren van de temperatuurcurve voor verwarring kunnen zorgen.

Gedurende de tweede helft van de menstruatiecyclus bevindt een waarde zich op hetzelfde niveau als de lage temperatuurfase

Wanneer de temperatuur gedurende de tweede helft van de cyclus op één of meerdere dagen sterk daalt, kan dit wijzen op een corpus luteum-gebrek. Dit is de meest waarschijnlijke verklaring wanneer het zich zonder aanwijsbare oorzaak gedurende meerdere cyclussen voordoet. Sommige medicijnen laten de temperatuur dalen en vertekenen zo de curve. Ook het meten op een ander moment van de dag, of in een ander deel van het lichaam, kan de reden zijn voor één enkele afwijkende temperatuurmeting.

Kort voor de plotselinge stijging, daalt de ochtendtemperatuur weer

Deze daling kort voor de ovulatie komt vaak voor en is heel normaal. Vrouwen die dit overkomt kunnen al voor de ovulatie bepalen wat hun vruchtbare dagen zijn.

De temperatuurstijging is niet abrupt maar geleidelijk

Dit duidt op een licht corpus luteum-tekort. Wanneer de temperatuurstijging gedurende meerdere dagen slechts 0.1 graad bedraagt, en zich daarna pas doorzet, is een corpus luteum-gebrek waarschijnlijk. Dit leidt niet noodzakelijkerwijs tot een verminderde vruchtbaarheid.

De tweede helft van de cyclus is korter dan 12 dagen

Wanneer de periode tussen ovulatie en de volgende ongesteldheid korter is dan 12 dagen is een corpus luteum-gebrek de vermoedelijke oorzaak.

Er is geen stijging in temperatuur

Wanneer er zich, gedurende de helft van de cyclus, geen temperatuurstijging voordoet heeft er geen ovulatie plaatsgevonden. Je kunt daarom in deze cyclus niet zwanger raken. Een afwezigheid van ovulatie, ondanks regelmatige cyclussen, komt bij oudere vrouwen relatief vaak voor. Borstvoeding, een recente miskraam, lichamelijke veranderingen na het stoppen met de pil en hormonale aandoeningen kunnen leiden tot een tijdelijke afwezigheid van de ovulatie.

De temperatuur daalt aan het eind van de cyclus

Wanneer de temperatuur plotseling weer naar een laag niveau terugvalt betekent dit dat de menstruatie snel plaats zal vinden.

De temperatuur blijft langer dan 16 dagen hoog ondanks menstruatie

Soms blijft de basale lichaamstemperatuur gedurende de eerste dagen van de nieuwe cyclus hoog en daalt het pas op de laatste, 5e dag, weer naar een lager niveau. De temperatuur blijft echter verhoogd wanneer je in verwachting bent.

In de eerste plaats is het zo dat als je menstruatie uitblijft, of als het bloeden aanzienlijk minder is dan normaal, dit er op kan duiden dat je zwanger bent. Andere factoren, zoals met koorts gepaard gaande ziektes, kunnen ook verantwoordelijk zijn voor de blijvend verhoogde temperatuur.

De baarmoederhalsslijm-methode

Ovulatiedag bepalen met de baarmoederslijmcyclus

Source:www.pregprep.com

De ovulatie kan achteraf worden vastgesteld op basis van een verhoogde basale lichaamstemperatuur. Maar de consistentie en het voorkomen van het baarmoederhalsslijm kondigen de op handen zijnde ovulatie aan2.

Dit komt doordat de baarmoederhals in de vruchtbare fase bijzonder dunne afscheiding produceert zodat het sperma makkelijker de baarmoeder kan bereiken. Vrouwen produceren meestal zo weinig baarmoederhalsslijm dat ze het voornamelijk opmerken gedurende hun vruchtbare fase als ze zichzelf afvegen met toiletpapier.

Aangezien de ovulatie uiteindelijk wordt veroorzaakt door een ander hormoon, het luteïniserend hormoon (LH), is een sterke slijmafscheiding geen absoluut bewijs van ovulatie. Het wordt daarom aanbevolen te bepalen of ovulatie heeft plaatsgevonden door een combinatie van onderzoek van het baarmoederhalsslijm en temperatuurmetingen. Op de temperatuurgrafiek kan de samenstelling van de afscheiding dagelijks worden genoteerd.

Een vrouw heeft meestal een paar maanden nodig om de consistentie van het baarmoederhalsslijm accuraat te leren interpreteren. Daarna kunnen waarnemingen en ervaring een goede indicatie geven voor wanneer de vruchtbare fase zich voordoet.

Baarmoederhalsslijm leren interpreteren

  • Gedurende de menstruatie produceert de baarmoederhals nauwelijks slijm.
  • In de daaropvolgende dagen vindt je vaak klontjes slijm die taai en rubberachtig zijn. Ze veranderen nauwelijks van vorm wanneer je ze met twee vingers uit elkaar trekt.
  • Na een tijdje verschijnt er meer slijm dat nu met twee vingers uit elkaar getrokken kan worden. De afscheiding wordt ook dunner en helderder.
  • Aan het begin van de vruchtbare fase, een paar dagen voor de ovulatie, kan een slijmdraad enkele centimeters uitgerekt worden zonder te breken. Het is nu bijna doorzichtig en lijkt op vers eiwit.
  • Op de dag voor de ovulatie, op de meest vruchtbare dag van de cyclus, is het baarmoederhalsslijm op het punt waarop het tot de maximale lengte kan worden uitgerekt.
  • Kort na de ovulatie wordt de afscheiding weer klonterig en taai. De vruchtbare fase is ten einde.

Stress en andere factoren kunnen resulteren in meerdere fases met dun baarmoederhalsslijm. Of de ovulatie al heeft plaatsgevonden kun je dan alleen achteraf bepalen op basis van hogere temperatuurwaarden.

Onderzoek van de baarmoederhals

Vrouwen die weinig baarmoederhalsslijm produceren kunnen regelmatig hun baarmoederhals voelen om vast te stellen wanneer hun vruchtbare fase plaatsvindt. De baarmoederhals, die vanuit de baarmoeder uitsteekt in de vagina, opent zich rond de tijd van de ovulatie. Dit creëert optimale omstandigheden voor het binnendringen van het sperma.

Gedurende de niet-vruchtbare fase aan het begin van de cyclus, en na de ovulatie, ligt de baarmoederhals diep in de vagina. Door twee vingers in te brengen terwijl je gehurkt zit of rechtop staat kan je makkelijk voelen waar hij zit. In dit geval is hij relatief hard en gesloten.

Op de dagen rond de ovulatie bevind de baarmoederhals zich in een hogere positie. Op dat moment is hij moeilijker met de vingers te ontdekken. Als de baarmoederhals zich opent kun je dit voelen als een klein kuiltje of gleufje in de baarmoedermond. Hij voelt dan ook erg zacht.

Met dit onderzoek moet begonnen worden aan het eind van de menstruatie. De houding, de gebruikte vinger en het tijdstip moeten liefst gedurende de hele cyclus hetzelfde blijven.

Belangrijke tip: was je handen grondig voor het onderzoek om infecties te vermijden. Ook is het makkelijker om de baarmoederhals te voelen als je eerst je blaas geleegd hebt.

Teststaafjes and teststrips

Het niveau van het LH hormoon (Luteïniserend Hormoon stijgt sterk aan het eind van de eerste helft van de cyclus, en zet daarmee de ovulatie in gang. Als het LH-niveau z’n maximum bereikt heeft betekent dit dat de ovulatie binnen ongeveer één dag plaatsvindt.

Teststrips werken volgens hetzelfde principe als zwangerschaptests. De meeste ovulatistaafjes moeten kort in de urine van de vrouw worden gedoopt. Na een paar minuten wordt een controlestrip zichtbaar. Wanneer de LH waarde hoog is, verschijnen er twee lijnen.

Deze testen geven over het algemeen aan wanneer een vrouw bijzonder vruchtbaar is. In dat geval wordt de strook die het LH niveau aangeeft minstens zo duidelijk als de controlestrook. Aangezien alle ovulatietests net iets anders werken is het belangrijk de instructies van de fabrikant nauwgezet op te volgen.

Wanneer je je lichaam met behulp van de temperatuurmethode en het inspecteren van het baarmoederhalsslijm hebt leren kennen, kun je mogelijke ovulatiedata vaststellen. De test kan gedurende deze paar dagen worden gebruikt om vruchtbaarheid te bevestigen.

Een ovulatietest is bijzonder nuttig voor vrouwen met een zeer onregelmatige cyclus. Dit omdat de temperatuurmethode je pas vertelt dat de ovulatie heeft plaatsgevonden, wanneer de vruchtbare periode al voorbij is.

De beste kits om de ovulatie te voorspellen

Ovulatiekits verschillen zeer sterk in prijs

Jammer genoeg heb je veel teststrips nodig. Je moet twee dagen voor je vroegst mogelijke ovulatiedatum met de tests beginnen en doorgaan tot je de LH-piek hebt waargenomen.

Cycluscomputer

Een cycluscomputer kan erg handig zijn bij het bepalen van de vruchtbare fase. De cycluscomputer gebruikt hier exact dezelfde waarden voor: temperatuurmetingen2, de LH-piek en de progesteronpiek.

Het voordeel van de cycluscomputer is dat het de gegevens zelf kan verwerken. De grafiek opzetten, en het analyseren van de gegevens, wordt voor je gedaan.

De cycluscomputer is een handige toevoeging aan de familieplanning. Her kan een stel dat kinderen wil hebben, helpen bij het bepalen van de vruchtbare fase.

Smart Phone Apps

smartphone app to track ovulation day

De beste vruchtbaarheidsapps

Een gratis app downloaden of betalen voor de beste functies?

En zeker niet onbelangrijk: er is een bijzonder groot aantal vruchtbaarheidsapps verkrijgbaar voor zowel iPhone als Android.

Deze apps helpen vrouwen hun menstruatie en andere gezondheid gerelateerde onderwerpen te volgen – zoals hun gewicht en hun emotioneel en lichamelijk welzijn.

Vrouwen kunnen er voor kiezen herinneringen te ontvangen voor hun meest vruchtbare dagen. Meestal biedt de app een handige en stijlvolle kalender.

Veel apps zijn gratis en sommige bieden, wanneer je bereidt ben te betalen voor de topversie, extra functies.

De truc is te weten welke goed zijn en welke je het beste links kunt laten liggen.

Literatuurlijst

  1. “Charkoudian N, Stachenfeld NS. Reproductive hormone influences on thermoregulation in women. Compr Physiol. 2014; 4(2): 793-804”
  2. “Gross BA. Natural family planning indicators of ovulation. Clin Reprod Fertil. 1987;5(3): 91-117”
  3. “Gross BA. Natural family planning indicators of ovulation. Clin Reprod Fertil. 1987;5(3): 91-117”
Geef een reactie

Je email adres wordt niet gepubliceerd Required fields are marked *

Verwijder formulierToevoegen