Basisonderzoek voor de vruchtbaarheid van de man

In zo’n 40 procent van de gevallen ligt de oorzaak van vruchtbaarheidsproblemen bij de man. In nog eens 40 procent ligt het aan de vrouw terwijl in 20 procent van de gevallen het een gevolg is van complicaties bij beide partners1.

Voor de diagnose van de vruchtbaarheid van de man is de kwaliteit van het sperma cruciaal. De vruchtbaarheidsspecialist regelt een sperma-onderzoek dat gebruikt wordt om een aantal essentiële gegevens te beoordelen. Dat zijn, onder meer, het aantal zaadcellen, hun beweeglijkheid en hun vorm. Voor dit onderzoek is het noodzakelijk om vers ejaculaat in te leveren.

Het sperma mag op het moment dat het geanalyseerd wordt niet meer dan een half uur oud zijn. Om een vers monster te kunnen inleveren zal de man, over het algemeen, in een aparte kamer van de dokterspraktijk of vruchtbaarheidskliniek masturberen.

Het sperma-onderzoek verschaft de vruchtbaarheidsspecialist informatie over de vruchtbaarheid van de man op het moment van de analyse. Het is essentieel dat men begrijpt dat deze informatie slechts een momentopname is en dat het geen indicatie is dat het sperma van de man van een constante goede kwaliteit is, of juist niet optimaal; of dat een omgevingsinvloed misschien de oorzaak is van een tijdelijke reductie in spermakwaliteit. Omdat het lichaam voortdurend nieuwe spermacellen aanmaakt in een tempo van ongeveer 1.500 cellen per seconde2, kan een volgende zaadanalyse slechts een paar weken later, al een totaal ander beeld opleveren.

Er zijn ook vruchtbaarheidsaandoeningen van de man waarbij de spermakwaliteit hoog is maar bevruchting desondanks onwaarschijnlijk of zelfs onmogelijk is. Dit kan het geval zijn bij erectiestoornissen, antistoffen die de man zijn eigen zaadcellen aanvallen,en bij verschillende erfelijke ziektes of hormonale afwijkingen. In dit soort gevallen is verder onderzoek noodzakelijk om de oorzaken en mogelijke behandeling van deze aandoeningen vast te stellen.

Met behulp van een gedetailleerd consult en een aantal nadere analyses kan de vruchtbaarheidsspecialist proberen de oorzaken van de onvruchtbaarheid van de man achterhalen. Toch komt het redelijk vaak voor dat de factoren die de verminderde spermakwaliteit veroorzaken niet duidelijk kunnen worden vastgesteld3. Dit fenomeen staat bekend als onverklaarde of idiopathische onvruchtbaarheid4.

Leer een sperma-onderzoek interpreteren

Een zaadanalyse meet over het algemeen het aantal zaadcellen, dat wil zeggen; het aantal spermatozoen per milliliter ejaculaat, de morfologie van het sperma, dat wil zeggen de vorm, de motiliteit (vooruit kunnen zwemmen) van de zaadcellen, de concentratie witte bloedlichaampjes, de hoeveelheid fructose in het sperma, het totale spermavolume, de pH en de vloeibaarheidstijd.

 

Lees meer!

Patientgeschiedenis

Tijdens het eerste onderzoek bespreekt de vruchtbaarheidsspecialist de patiënt en zijn medische geschiedenis

  • algehele gezondheidstoestand,
  • chronische ziektes,
  • eerdere chemotherapie[ “Paoli D, Gallo M, Rizzo F, Spano M, Leter G, Lombardo F, Lenzi A, Gandini L. Testicular cancer and sperm DNA damage: short- and long-term effects of antineoplastic treatment. Andrology. 2014”]
  • of operaties en ongelukken betreffende de geslachtsorganen,
  • infecties en kinderziektes na de puberteit,
  • bekende genetische aandoeningen binnen de familie,
  • eventuele kinderen, inclusief miskramen,
  • regelmaat van het geslachtsverkeer,
  • alcoholgebruik5 en nicotine6drugsgebruik7, 8

Lichamelijk onderzoek

De vruchtbaarheidsspecialist zal

  • een scan maken van het scrotum en de testikels en epididymis (bijbal) die zich daarin bevinden,
  • de verschillende klieren controleren via het rectum,
  • Eventueel een transrectaal of scrotaal ultrasoon onderzoek (zgn. echo) van de geslachtsorganen laten uitvoeren.

Overige onderzoeken

De vruchtbaarheidsspecialist kan ook één van de volgende onderzoeken uitvoeren

  • Post-ejaculatie urine-onderzoek, wat kan aantonen dat spermacellen zich tijdens de ejaculatie achteruit de blaas in bewegen in plaats van via de penis naar buiten (retrograde ejaculatie).
  • Bloedonderzoek om de hormoonproductie van de hypofyse, de hypothalamus en de testikels (testosteron) te meten. Deze hormonen spelen een sleutelrol in de seksuele ontwikkeling en de spermaproductie.
  • Genetische tests om mogelijke y-chromosoomveranderingen of verschillende aangeboren of erfelijke syndromen te diagnosticeren.

Voeding

Spermacellen zijn bijzonder gevoelig, niet alleen gedurende de 74 dagen van hun productiecyclus, maar ook voor omgevingsinvloeden na de ejaculatie. Dit is de reden waarom mannen ongeveer 10 miljoen zaadcellen per uur produceren9.

Onderzoek heeft aangetoond dat slechte voeding één van de voornaamste redenen is voor de sinds dalende kwaliteit van zaadcellen sinds 199010. Het Westerse dieet is arm aan veel belangrijke vitamines, aminozuren en sporenelementen, waaronder ook voedingsstoffen die nodig zijn voor een optimale spermaproductie.

Onderzoek heeft aangetoond dat wanneer deze voedingsstoffen tegelijkertijd ingenomen worden zij het aantal zaadcellen kunnen verdriedubbelen en zowel de motiliteit (bewegelijkheid) van de zaadcellen als het volume van het ejaculaat kunnen vergroten11. De kans op een zwangerschap wordt hierdoor aanzienlijk vergroot.

Nader onderzoek naar de vruchtbaarheid van de man

Chlamydia

Een urinemonster zal onderzocht worden om te bepalen of de man Chlamydia heeft of gehad heeft. Als de uitslag positief is zal uw arts een behandeling met antibiotica voorschrijven.

Vruchtbaarheidsvoedingsstoffen voor de man

Vruchtbaarheidsspecialisten raden voor zowel mannen als vrouwen een meerdere maanden durende kuur van voedingsupplementen aan als standaard voorbereiding op IVF en andere vruchtbaarheidstherapiën. Vanwege hun bewezen effectiviteit en lage kosten worden deze supplementen in toenemende mate aanbevolen aan alle mannen die vader willen worden, in het bijzonder aan mannen van 35 jaar en ouder.

 

Lees Meer!

Zaadbalbiopsie

Wanneer er aanwijzingen zijn dat er weinig of géén zaadcellen in het ejaculaat zitten dan kan de arts, door middel van een zaadbalbiopsie, bepalen of het probleem bij de productie of bij het transport van de zaadcellen ligt. Wanneer de zaadleiders bijvoorbeeld geblokkeerd zijn, kan het sperma niet geëjaculeerd worden.

Klik hier om meer te ontdekken over een zaadbalbiopsie

Bij een zaadbalbiopsie word, onder plaatselijke of algehele verdoving, een kleine hoeveelheid weefsel uit de zaadbal weggenomen12. Dit weefsel kan vervolgens onderzocht worden op levende zaadcellen.

Een zaadbalbiopsie is alleen zinvol wanneer het stel uitwendige kunstmatige inseminatie overweegt (Intracytoplasmatische sperma-injectie direct in het eitje, algemeen bekend onder de afkorting ICSI13). Dit omdat er geen verbetering van de vruchtbaarheid optreed als gevolg van deze operatie.

Wanneer een man besluit een zaadbalbiopsie te ondergaan moet hij, wanneer dat enigszins mogelijk is, een kliniek uitkiezen die levende zaadcellen gelijk in kan vriezen zodat ze later voor de bevruchting van eicellen kunnen worden gebruikt. Dit bespaart hem een volgende operatie om zaadcellen te verkrijgen.

Nader onderzoek van de vruchtbaarheid van het stel

Post-Coïtale Test (PCT)

Sommige artsen voeren een post-coïtale test uit voor diagnostische doeleinden14 wanneer de eerdere onderzoeken geen verklaring voor verminderde vruchtbaarheid hebben opgeleverd. Andere artsen bevelen aan dit onderzoek aan het begin van de vruchtbaarheidsbehandeling te laten doen omdat het snel en eenvoudig uit te voeren is.

Lees ons artikel over de post-coïtale test.

Ontdek meer

Bibliografie

  1. Hudson, B. (1987). The infertile couple. Churchill-Livingstone, Edinburgh
  2. http://humrep.oxfordjournals.org/content/18/2/447.full”
  3. “http://web.stanford.edu/class/siw198q/websites/reprotech/New%20Ways%20of%20Making%20Babies/causemal.htm”
  4. “http://en.wikipedia.org/wiki/Unexplained_infertility”
  5. “Muthusami KR, Chinnaswamy P. Effect of chronic alcoholism on male fertility hormones and semen quality. Fertil Steril. 2005; 84(4): 919-24”
  6. “Mitra A, Chakraborty B, Mukhopadhay D, Pal M, Mukherjee S, Bannerjee S, Chaudhuri K. Effect of smoking on semen quality, FSH, testosterone level and CAG repeat length in androgen receptor gene of infertile men in an Indian city. Syst Biol Reprod Med. 2012; 58(5): 255-62”
  7. http://en.wikipedia.org/wiki/Male_infertility#Diagnosis
  8. “Battista N, Pasquariello N, Di Tommaso M, Maccarrone M. Interplay between endocannabinoids, steroids and cytokines in the control of human reproduction. K Neuroendocrinol. 2008; 20(1): 82-9
  9. Padubidri, VG; Daftary, SN, eds. (2011). Shaw’s Textbook of Gynaecology (15th ed.). p. 201
  10. “Decline in semen concentration and morphology in a sample of 26 609 men close to general population between 1989 and 2005 in France. http://humrep.oxfordjournals.org/content/early/2012/12/02/humrep.des415.abstract – See more at: http://menfertility.org/male-fertility-continues-to-fall/#fn-38-1”
  11. “http://www.altmedrev.com/publications/5/1/28.pdf”
  12. “http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/003908.htm”
  13. “http://en.wikipedia.org/wiki/Intracytoplasmic_sperm_injection”
  14. Hessel M, Brandes M, Bruin JPD, Bots RS, Kremer JA, Nelen WL, Hamilton CJ. Long-term ongoing pregnancy rate and mode of conception after a positive and negative post-coital test. Acta Obstet Gynecol Scand. 2014; 93(9): 913-20″
Geef een reactie

Je email adres wordt niet gepubliceerd Required fields are marked *

Verwijder formulierToevoegen