Standaardonderzoeken voor de diagnose van de vruchtbaarheid van de vrouw

Ongeveer 15 procent van de paren raakt, zelfs na 12 maanden regelmatig en onbeschermd sex te hebben gehad, niet in verwachting.1. De meeste vrouwen hebben dan al hun verlangen om kinderen te krijgen, tijdens een routine onderzoek, met hun huisarts of gynaecoloog besproken. Het is belangrijk dat ze dit doen, vooral wanneer ze redenen hebben om zich zorgen te maken over hun vruchtbaarheid, bijvoorbeeld wanneer ze voor kanker behandeld zijn of ouder dan 35 jaar zijn.

In zo’n 40 procent van de gevallen ligt de oorzaak van vruchtbaarheidsproblemen bij de vrouw. In nog eens 40 procent ligt het aan de man. In 20 procent van de gevallen is het een gevolg van complicaties bij beide partners 2.

Vruchtbaarheidstesten en onderzoeken kunnen veel tijd in beslag nemen. Aangezien de vruchtbaarheid van de vrouw afneemt wanneer ze ouder worden, is het dus zaak om dit zo vroeg mogelijk aan de orde te stellen. Het proberen om in verwachting te raken is veelal een emotioneel proces. Het is daarom belangrijk zo veel mogelijk steun te krijgen. Stress is één van de vele factoren die invloed kunnen hebben op de vruchtbaarheid. De huisarts of gynaecoloog kan, aan de hand van een paar simpele vragen en tests, mogelijke vruchtbaarheidsaandoeningen bij vrouwen vaststellen en het stel op het juiste ‘vruchtbaarheidspad’ brengen.

fertility disorder

Medische, seksuele en sociale geschiedenis

Wanneer een vrouw haar huisarts of gynaecoloog bezoekt met vragen over haar vruchtbaarheid, zal de dokter haar volledige medische, seksuele en sociale geschiedenis met haar willen bespreken. Dit helpt hem of haar bij het vaststellen van mogelijke oorzaken voor vruchtbaarheidsproblemen.

Leeftijd

de afname van de vrouwelijke vruchtbaarheid houdt gelijke tred met het slinken van de voorraad eitjes. Bron: Babycenter.co.uk

De afname van de vruchtbaarheid van de vrouw houdt gelijke tred met het slinken van de voorraad eitjes. Bron: Babycenter.co.uk

De natuurlijke vruchtbaarheid van de vrouw neemt, in de loop der jaren, snel af. De dokter zal de kansen en risico’s van een zwangerschap beoordelen op basis van het leeftijdsprofiel van het betreffende stel.

Kinderen

De dokter zal alle eventuele voorgaande geboortes, en daarmee verband houdende complicaties bij eerdere zwangerschappen, bespreken. Hij zal ook vragen naar eventuele miskramen.

Onregelmatige menstruatiecyclussen

Wanneer de cyclus van de vrouw langer duurt dan gemiddeld kan ze, wiskundig gezien, slechts één keer in de zes weken ovuleren ofwel ongeveer negen keer per jaar. Ze zal daardoor minder kansen hebben om zwanger te raken. Dit is een statistisch nadeel in een kansspel van mogelijkheden.

Daarom wordt aan vrouwen met lange cyclussen soms een vruchtbaarheidsbevorderend middel zoals Clomid gegeven om de ovulatie te reguleren. Vrouwen die ouder dan 35 zijn en onregelmatig ovuleren, zijn de meest logische kandidaten voor medicinale behandeling.

Tijdsduur van het proberen zwanger te raken

De huisarts zal vragen hoelang het stel al aan het proberen is zwanger te raken. De gemiddelden van stellen die regelmatig onbeschermde sex hebben:

Gemiddeld percentage van vruchtbare stellen die zwanger raken na3

een maand proberen 20%
zes maanden proberen 70%
12 maanden proberen 85%
18 maanden proberen 90%
24 maanden proberen 95%
Wanneer beide partners jong en gezond zijn en langer dan 12 maanden geprobeerd hebben zwanger te raken, kan hen aangeraden worden nog wat langer door te gaan met proberen.

Sex

Aan stellen kan gevraagd worden hoe vaak ze sex hebben en of ze tijdens de sex problemen ondervinden. Ze kunnen zich ongemakkelijk voelen of zich schamen om hun seksleven met hun dokter te bespreken.
Maar het is bijzonder belangrijk om open en eerlijk te zijn. Als het vruchtbaarheidsprobleem veroorzaakt wordt door onvoldoende seksuele potentie of motivatie kan dit, eventueel, eenvoudig worden opgelost.

Tijdsduur sinds laatste gebruik contraceptie

Het stel zal gevraagd worden naar het soort contraceptie dat ze gebruikt hebben en wanneer ze daar mee zijn gestopt. Het kan soms enige tijd duren voordat sommige vormen van anticonceptie hun werking verliezen. Dat kan de vruchtbaarheid negatief beïnvloeden.

Medische geschiedenis en symptomen

De dokter zal eventuele huidige medische problemen van het stel, of die ze in het verleden hebben gehad, met het hen bespreken. Daarbij kijkt deze ook naar seksueel overdraagbare aandoeningen. (Soa’s). De dokter kan ook vragen:

  • hoe regelmatig de vrouw ongesteldheid wordt,
  • of ze last heeft van bloedverlies tussendoor of na het hebben van seks,
  • naar eerdere miskramen (buiten-buitenbaarmoederlijke zwangerschappen inbegrepen),
  • en naar eventuele infecties en operaties.

Medicatie

De bijeffecten van sommige medicijnen kunnen de vruchtbaarheid van de vrouw beïnvloeden. De dokter kijkt naar eventuele medicijnen die de vrouw gebruikt of gebruikt heeft, en kan alternatieve behandelmethodes voorstellen. Het is belangrijk dat ze ook het eventuele gebruik van vrij verkrijgbare geneesmiddelen vermeld, inclusief homeopathische en plantaardige geneesmiddelen.

Gewoontes

Een aantal levensstijl factoren kunnen de vruchtbaarheid sterk beïnvloeden. De dokter zal willen weten:

  • Of één of beide partners roken,
  • hoeveel ze wegen,
  • hoeveel alcohol ze drinken,
  • of ze drugs gebruiken,
  • of ze thuis of op het werk stress ondervinden.

De dokter kan aanbevelen dat het stel hun levensstijl verandert om de kans op een zwangerschap te verhogen.

Standaard lichamelijke onderzoeken en tests

Nadat de medische, seksuele en sociale geschiedenis van het stel besproken is kunnen ze voor nader onderzoek en behandeling worden doorverwezen naar een vruchtbaarheidsspecialist.

Lichamelijk onderzoek

De dokter zal het bekkengebied van de vrouw onderzoeken op aanwijzingen voor eventuele problemen. Hij kijkt dan ook naar infecties, knobbels of overgevoeligheid, wat een aanwijzing zou kunnen zijn voor vleesbomen, gezwellen in de eierstokken of bekkenontsteking.

Hormoontests

Bloedonderzoek op verschillende momenten tijdens de cyclus kan aanwijzingen opleveren voor vruchtbaarheidsproblemen.

Het bloed van de vrouw kan getest worden op progesteron om te controleren of ze wel goed ovuleert. De tijdstippen waarop deze test wordt uitgevoerd hangt af van hoe regelmatig ze is. Wanneer ze onregelmatig ongesteld wordt, zal haar een test worden aangeboden die de zogenaamde gonadotropinen meet; boodschapperhormonen die de eierstokken stimuleren eitjes te produceren.

Het wordt ook aangeraden de standaardwaarden van FSH, LH, oestrogeen en progesteron regelmatig te laten meten tezamen met het controleren van een aantal andere factoren zoals het naar behoren functioneren van de organen. Dit vanwege het feit dat ook een lichte mate van hypothyreoïdie de oorzaak kan zijn van een verstoring van de vrouwelijke cyclus4.

Controle van de eierstokken

Voordat vruchtbaarheidsmedicijnen worden voorgeschreven zullen de eierstokken van de vrouw worden onderzocht. Dit kan gebeuren door een bloedonderzoek waarmee het gehalte van bepaalde hormonen wordt gemeten, of door een ultrasone scan (een ‘echo’) waarmee de follikels in de eierstokken worden onderzocht.

30%

van de stellen wordt niet zwanger door aandoeningen van de eierstokken

Chlamydia test

Chlamydia is een Soa (Seksueel overdraagbare aandoening), die de vruchtbaarheid kan beïnvloeden. De gynaecoloog of seksuoloog zal een lang soort wattenstaafje gebruiken om enkele cellen van de baarmoedermond te verzamelen voor een chlamydia test.

Wanneer chlamydia wordt vastgesteld kan dit met antibiotica effectief bestreden worden. Tijdens dit bezoek worden ook andere standaard controles uitgevoerd om, onder meer, herpes, gonorroe, syfilis en HIV, uit te sluiten dankzij bloed en urine monsters.

Hysterosalpingogram

Een hysterosalpingogram (HSG) is een bepaald type röntgenfoto die van de baarmoeder (uterus) en de eileiders gemaakt wordt na het injecteren van een speciale kleurstof. Deze foto toont de contouren van de baarmoeder en maakt eventuele blokkeringen van de eileiders zichtbaar.

25%

van de stellen wordt niet zwanger door aandoeningen van de eileiders

Naast endometriose kunnen ook vleesbomen, poliepen en adenomyose leiden tot verstopping van de baarmoeder en de eileiders. “http://web.stanford.edu/class/siw198q/websites/reprotech/New%20Ways%20of%20Making%20Babies/Causefem.htm”]. Een uitstrijkje, dat gemaakt kan worden tijdens een routine gynaecologisch onderzoek, kan dienen om bacteriële infecties, schimmelinfecties of celveranderingen vast te stellen. In sommige gevallen kunnen die wijzen op een aandoening die de vruchtbaarheid aantast.

De meeste artsen voeren een ultrasone HSG scan uit als onderdeel van de eerste vruchtbaarheidsdiagnose. Dit helpt bij de opsporing van myoomen (vleesbomen) endometriose en misvormingen van de baarmoeder. De HSG geeft ook een beeld van de ontwikkeling van rijpende follikels en de samenstelling van het baarmoederslijmvlies voor onderzoek.

10%

van de stellen wordt niet zwanger door endometriose

Wanneer tijdens deze eerste onderzoeken geen vruchtbaarheidsaandoeningen worden vastgesteld, moet de man zijn sperma laten controleren door middel van een zaadanalyse, als dit niet al eerder is gedaan.

Sommige artsen bevelen op dit moment ook een post-coïtale test aan5.

3%

van de stellen wordt niet zwanger door problemen van het baarmoederslijmvlies.

Verdere onderzoeken van de vruchtbaarheid van de vrouw

Het kan voorkomen dat er geen vruchtbaarheidsproblemen worden vastgesteld. Wanneer dit het geval is kunnen vruchtbaarheidsspecialisten een hysteroscopie of laparoscopie aanbevelen als een volgende stap om veel vruchtbaarheidsproblemen te kunnen diagnosticeren.

Literatuurlijst

  1. “http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12923157”
  2. Hudson, B. (1987). The infertile couple. Churchill-Livingstone, Edinburgh
  3. “Gnoth C, Godehardt D, Godehardt E, Frank-Herrmann P, Freundl G. “Time to pregnancy: results of the German prospective study and impact on the management of infertility.” Human Reproduction. 2003 Sep; 18(9):1959-66.”
  4. “Weiss RV, Clapauch R. Female infertility of endocrine origin. Arg Bras Endocrinol Metabol. 2014; 58(2): 144-52”
  5. Hessel M, Brandes M, Bruin JPD, Bots RS, Kremer JA, Nelen WL, Hamilton CJ. Long term ongoing pregnancy rate and mode of conception after a positive and negative post-coital test. Acta Obstet Gynecol Scand. 2014; 93(9): 913-20″
Geef een reactie

Je email adres wordt niet gepubliceerd Required fields are marked *

Verwijder formulierToevoegen